W 1922 r. angielski archeolog Howard Carter nakłonił Lorda Carnarvona do sponsorowania ostatniego sezonu badawczego w Dolinie Królów, ponieważ uważał, że posiada wystarczającą liczbę przesłanek, by we wskazanym przez niego miejscu odkryć grób faraona Tutanchamona; w tym czasie w istnienie tego grobowca poza Carterem nikt nie wierzył. Efektem owej współpracy stało się światowej klasy sławne do dziś odkrycie, które skupiło na sobie uwagę wszystkich ówczesnych mediów. Niniejszym pragnę zgłosić wniosek o całkowite lub częściowe finansowanie prac ostatniego nietypowego sezonu badawczego Misji Skalnej w Deir el-Bahari.

Sezon ten według wszelkiego prawdopodobieństwa doprowadzi do sukcesu naukowego na skalę światową polskich archeologów i egiptologów: będzie nim odkrycie nietkniętego królewskiego grobowca (wykutego dla faraona Amenhotepa I w XVI w. przed Chr., a ponownie użytego dla króla Herhora w XI w. przed Chr.), co będzie porównywalne z odkryciem grobu Tutanchamona przez Howarda Cartera w 1922 r. i niewątpliwie także stanie się centrum zainteresowania mediów.

Polska Misja Skalna powstała w 1999 r. Jej głównym zadaniem było od tego czasu usuwanie zagrożenia dla świątyni Hatszepsut – perły światowego dziedzictwa kulturowego, nad badaniem i rekonstrukcją której od 1961 r. pracują polscy archeolodzy i konserwatorzy – jakie stanowiły gigantyczne głazy nagromadzone na położonej ok. 100 m wyżej skalnej półce (ilustracje nr 1-3). Głazy te były systematycznie rozbijane, a powstałe z nich drobne fragmenty (odłupki) gromadzone w zabezpieczonych skupiskach na terenie półki. W październiku br. został usunięty ostatni – największy i najbardziej niebezpieczny – głaz (ilustracja nr 4), jednak ilość nagromadzonych odłupków przekroczyła granicę bezpiecznego składowania (ilustracja nr 5 ukazuje masy odłupków jeszcze przed ostatnim sezonem i rozbiciem głazu widocznego na zdjęciu) i egipska Rada Najwyższa ds. Zabytków słusznie żąda obecnie ich usunięcia, co jest niezbędne dla bezpieczeństwa słynnej świątyni i zarazem stanowi warunek kontynuowania badań archeologicznych na półce.

Badania te prowadzone od 10 lat równolegle z akcją usuwania groźnych kamieni przyniosły rewelacyjne wyniki: nie ma wątpliwości, że znajduje się tam znakomicie zabezpieczony (m. in. sztucznie nagromadzoną masą kamieni) królewski grobowiec, w którym oprócz spodziewanych nietkniętych pochówków króla-arcykapłana Herhora i jego syna, króla Neferkare Amenemensu (21 dynastia, XI w. p.n.e.) powinny się też znaleźć liczne elementy wyposażenia grobowego pierwszego właściciela grobowca – faraona Amenhotepa I (a być może też jego następcy Totmesa I) oraz prawdopodobnie znaczna ilość (100 lub więcej) sarkofagów dostojników z okresu wczesnej 21 dynastii, bowiem ówczesne grobowce były często przekształcane w tzw. skrytki. Jako archeolog nie mogę przewidzieć faktycznej zawartości tego grobowca, ale nie wykluczam, że znajdzie się tam nawet złoto.

W poprzednich sezonach odkryliśmy m. in. unikalne systemy zabezpieczenia grobowca przed rabusiami oraz przed wodą deszczową, co stanowi znaczny wkład polskiej nauki do poznania staroegipskiej inżynierii. Przeprowadzone badania laboratoryjne potwierdziły, że Egipcjanie stosowali specjalny rodzaj zaprawy, imitującej naturalną skałę; zarówno ten fakt, jak i zaskakujący skład tej substancji są kolejnymi ważnymi odkryciami Misji Skalnej. Ostatni, zakończony w listopadzie sezon, dzięki rozbiciu wspomnianego wielkiego kamienia przyniósł ponad wszelką wątpliwość identyfikację miejsca ukrytego wejścia do grobowca (ilustracja nr 6). Wielkie odkrycie jest obecnie wyłącznie uzależnione od przeprowadzenia wspomnianej akcji usunięcia skalnych odłupków. Finansowanie, o które wnoszę, dotyczyłoby łącznie tej operacji tożsamej z ważnym dla nauki aktem usunięcia zagrożenia dla świątyni Hatszepsut, jak i badań archeologicznych i towarzyszących im badań geofizycznych...

Gorąco apeluję do Państwa o nawiązanie z nami współpracy, która – krótkotrwała bądź wieloletnia - może stworzyć wyjątkową okazję wypromowania Waszej Firmy. Zainteresowanym przedstawię pakiet możliwych świadczeń na rzecz sponsora.

Szczegóły i ramowy harmonogram finansowy misji dostępne są w siedzibie Stowarzyszenia Miłośników Egiptu "Herhor":

ul. Zagłoby 35/1,
02-495 Warszawa
tel. (22) 6674239
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

prof. dr hab. Andrzej Niwiński