1. Potrzeba zbadania ewentualnych zagrożeń dla terenu świątyni Hatszepsut ze strony skał nagromadzonych na półce skalnej widocznej powyżej

Przez wiele lat prac polskich archeologów i konserwatorów na terenie świątyń Hatszepsut i Totmesa III w Deir el-Bahari poważne zaniepokojenie wzbudzało nagromadzenie dużych kamieni na widocznej ok. 100 m. powyżej świątyń półce skalnej (umowna nazwa nachylonego w kierunku wschodnim terenu o rozmiarach ok. 30 x 30 m) utworzonej w narożniku skalnego klifu oddzielającego Deir od Doliny Królów. Z oddalenia niektóre z tych głazów czyniły wrażenie, jakby miały za chwilę spaść na dół, pod wpływem jakiegoś czynnika naturalnego (trzęsienie ziemi, gwałtowny deszcz), bądź poruszenia przez człowieka (bardzo rzadko można było zobaczyć chodzących tam ludzi). Zagrożenie ze strony skał klifu było kilkakrotnie opisywane w raportach geologów współpracujących z polskimi misjami, ale stopień tego zagrożenia był zawsze oceniany tylko przez obserwacje dokonywane z dystansu: z poziomu świątyń, bądź ze szczytowej platformy klifu (po arabsku zwanego gebel). W tej sytuacji, gdy w perspektywie kilku lat oczekiwano zakończenia prac konserwatorskich na świątyni Hatszepsut i dopuszczenia na jej terenie ruchu turystycznego, narodził się pomysł dokonania dokładnej obserwacji skał wznoszących się powyżej i nagromadzonych na w/w półce z zamiarem poinformowania Egipskiej Rady Najwyższej ds. Zabytków o ewentualnych zagrożeniach i usunięciu bądź minimalizacji tych zagrożeń. Dlatego już w pierwszym sezonie w misji wzięło udział 4 geologów.

2. Przesłanki dla przeprowadzenia archeologicznej weryfikacji terenu

Wspomniana półka skalna jest usytuowana na wprost zespołu świątyń w Karnaku po wschodniej stronie Nilu, jest też położona powyżej samego środka skalnego amfiteatru Deir el-Bahari, który stanowił centrum nekropoli tebańskiej. Trudno o bardziej wyraziste, nawet symboliczne miejsce, tym bardziej, że można się tam było, choć z pewnym trudem, dostać. Zignorowanie tak znakomicie położonego, wręcz "królewskiego" miejsca przez starożytnych Egipcjan byłoby niezrozumiałe, zwłaszcza w świetle ich zamiłowania do symetrii i symboliki (w pewnym okresie czasu Deir el-Bahari było określane w niektórych starożytnych tekstach jako Moja twarz jest zwrócona ku Amonowi).

Bardzo pobieżne moje oględziny terenu półki w 1986 r. przyniosły odkrycie kilku starożytnych graffiti (rysunków bądź napisów wyrytych na skale), ponadto odniosłem wrażenie, że w niektórych miejscach powierzchnia skał jest jakby oczyszczona z wierzchniej warstwy, jak gdyby w wyniku działania ręki ludzkiej.
Kilka miejsc na półce, zwłaszcza jej najdalej usytuowany "kąt", gdzie biegnący na linii: południe-północ gebel skręca gwałtownie w kierunku wschodnim (nazwałem to miejsce "Niszą"), a także przypominająca jaskinię szeroka "Szczelina" ok. 25 m. dalej na wschód, sprawiało wrażenie idealnych stanowisk dla zlokalizowania tam grobowca. Sprawdzenie tych miejsc i poszukiwania dalszych graffiti wyznaczyło pierwszy archeologiczny cel Misji.

Prof. dr hab. Andrzej Niwiński